على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
838
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
تدوير ( tadvir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گردى و دور . و انقلاب و گردش و باصطلاح هيئت فلك كوچكى كه در ميان فلك بزرگتر واقع باشد . تدويص ( tadvis ) م . ع . فرود آمدن از بالا به نشيب . تدويم ( tadvim ) م . ع . دومت السماء : پيوسته باريد آسمان . و دوموا العمائم : گرد بستند عمامهها را دور سرشان و دومت الكلاب : دور رفتند و دور دويدند سگان . و دومت الشمس : برگرديد آفتاب . و دومت عينه : دور زد حدقهء چشم وى . و دوم المرقة : بسيار كرد در شور با چربى گوشت را تا آنكه برگرديد چربى بالاى شوربا . و دوم الشيئ : تر كرد آن چيز را . و دوم الزعفران : سود زعفران را . و دوم القدر : فرو نشانيد جوشش ديگ را به آب سرد يا شكست جوش ديگ را به چيزى . و دوم الطائر : نيك برآمد مرغ در هوا و يا پريد و هر دو بال را حركت نداد . و يق دوم فى الارض و فى الهواء ايضا اگرچه اسمعى مىگويد بايد گفت دوى فى الارض و دوم فى السماء . و دومت الدوامة : بازى كردم به دوامة . و نيز تدويم : گرد برگشتن و هميشه بودن بر جائى يق دومت الشمس فى كبد السماء كانها لا تمضى . و مست كردن مى و سر برگشتن از مستى و زبان برگرد دهن در آوردن . تدوين ( tadvin ) م . ع . دون الديوان ترتيب داد ديوان را . تدوين ( tadvin ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ترتيب و تأليف و فراهم آوردگى . تدويه ( tadvih ) م . ع . شتر را بسوى بچه خواندن بلفظ داه داه بكسر هر دو هاء و يا بلفظ ده ده . تده ( tadeh ) ا . پ . تنيده و بافته و پارچه . تدهدم ( tadahdom ) م . ع . افتادن و ساقط شدن . تدهده ( tadahdoh ) م . ع . تدهده الحجر : غلطيد سنگ . تدهدى ( tadahdi ) م . ع . تدهدى الحجر و غيره تدهديا : غلطيد آن سنگ و جز آن . تدهقن ( tadahqon ) م . ع . كشاورزى نمودن . تدهكر ( tadahkor ) م . ع . غلطيدن . و تدهكر عليه : مستولى شد بر آن و شتافت . و تدهكرة المراة : جنبيد و لرزيد آن زن . تدهكم ( tadahkom ) م . ع . بناخواست درآمدن در چيزى و در كار سخت در آمدن . و تدهكم علينا : خلاف نمود و گردنكشى كرد بر ما . تدهن ( tadahbon ) م . ع . چرب شدن و طلا كردن روغن بر خود . تدهور ( tadahvor ) م . ع . تدهور الليل : به آخر رسيد شب و پشت داد . تدهى ( tadahhi ) م . ع . كار مردمان زيرك و تيزهوش كردن . تدهية ( tadheyat ) م . ع . دهاه تدهية : زيرك گفت او را و عيب و نقص كرد بر آن و آفت رسانيد بوى . تدهيش ( tadhic ) م . ع . دهشه : در حيرت انداخت او را . تدهيم ( tadhim ) م . ع . دهمت النار القدر : سياه كرد ديگ را آتش . تدهين ( tadhin ) م . ع . چرب كردن بروغن ( شدد للمبالغة ) . تدهين ( tadhin ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روغنمالى . تديث ( tadayyos ) م . ع . زن جلبى نمودن و ديوثى كردن . تدين ( tadayyon ) م . ع . رستگار و ديندار شدن . و وام خواستن . تدين ( tadayyon ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ديندارى و درستكارى . تدييث ( tadyis ) م . ع . ديثه تدييثا : رام و نرم گردانيد او را و ديوث گفت مر او را . تدييخ ( tadyix ) م . ع . ديخ البلاد تدييخا : چيره شد در بلاد و دست يافت بر اهل آنها . - لغة فى دوخ - و ديخه ديثه اى ذلّله . تدييد ( tadyid ) م . ع . ديد الطعام تدييدا : كرم افتاد در طعام - لغة فى دود ( dovda ) . تدييم ( tadyim ) م . ع . ديمت السماء تدييما : پيوسته باريد آسمان . تديين ( tadyin ) م . ع . دينه : بر دين خود گذاشت او را . و دينت امره اى ملكت . تذابح ( taz boh ) م . ع . همديگر را ذبح نمودن . تذاذؤ ( taza'zo ' ) م . ع . باز داشتن و نهى كردن . و دست اندازان رفتن تذاكر ( taz kor ) م . ع به ياد يكديگر آوردن . تذامر ( taz mor ) م . ع . يكديگر را بر جنگ بر انگيختن و بر انگيخته شدن . تذاؤب ( taz ob ) م . ع . به لباس مانند گرگ شده پوشيده شدن براى ناقه تا بر بچه غير مهربان گردد . و نرم و مختلف وزيدن باد و گرفتن چيزى بنوبت . تذاوق ( taz voq ) م . ع . تذاوقوا الرماح : هم ديگر را فرا گرفتند با نيزهها .